Sztuka w mieście, miasto w sztuce. Wokół baroku

0
fot. Sabina Rotowska

Wśród rozmaitych kierunków i stylów artystycznych wykształconych na przestrzeni wieków jednym z najbardziej znamiennych jest z pewnością barok. Obiekty wykonane zgodnie z jego tendencjami i aranżacje ich wnętrz, obrazy czy rzeźby zaskakują przede wszystkim bogactwem oraz efektownością rozwiązań.

Sztuka barokowa miała swój szczególny rozkwit w XVII i XVIII w. Kształtowała się pod wpływem wielu czynników: politycznych, społecznych i religijnych. Często pełniła ona funkcje propagandowe. Choć w poszczególnych krajach wykształciła odmienne formy, w uproszczeniu charakteryzowała się przede wszystkim monumentalnością, przepychem, iluzjonizmem, wyszukaną formą i kolorystyką. Barokowe wytwory artystyczne zwykle zaskakują, a czasem wręcz przytłaczają odbiorcę.

Swoim wyjątkowym, barokowym wyrazem zachwyca wnętrze mysłowickiego kościoła pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Sama historia kościoła jest bardzo długa i sięga już początku XIV w. Z 1308 r. pochodzi pierwsza historyczna wzmianka na jego temat. W kolejnych wiekach był on kilkakrotnie odbudowywany po zniszczeniach, m.in. po napadzie wojsk księcia austriackiego Maksymiliana z 1587 r., wówczas dzięki pomocy Anny Katarzyny Salomonowej został odrestaurowany. W 1617 r. po raz kolejny kościół został zrujnowany po pożarze i w niewielkim czasie ponownie wzniesiony oraz konsekrowany.

Istotna przebudowa i remont kościoła miały miejsce w latach 1740-1744. Wówczas jego przestrzeń nabrała charakteru barokowego. Wnętrze wypełnione zostało dekoracjami sztukatorskimi (stiuk to rodzaj materiału zdobniczego, z którego kształtowane są motywy zdobnicze i elementy architektoniczne). W tym materiale wykonano m.in. ukrzyżowanie oraz ornamenty w postaci wici roślinnej i kratki regencyjnej. Także większość wyposażenia jest późnobarokowa – w tym ołtarze boczne oraz ambona. Wnętrze zachwyca również kolorystyką, uwagę zwracają błyszczące złocenia.

W 1901 r. w wieżę kościelną uderzył piorun, spaliła się wówczas część dachu oraz organy. Jeszcze w tym samym roku podjęto się odbudowy. Wzniesiono nową, neobarokową wieżę według projektu Ludwika Schneidera.

Warto również wspomnieć o barokowej kolumnie maryjnej ustawionej przy kościele, która pochodzi z 1727 r. Jest to jeden z cenniejszych zabytków w Mysłowicach. Dawniej stała ona przed ogrodzeniem kościoła. Została wzniesiona z piaskowca. Kolumny maryjne były charakterystycznym elementem sztuki barokowej, co więcej były znamiennymi elementami wznoszonymi w historycznych miastach Śląska oraz Czech i Austrii. Budowano je m.in. w celu zamanifestowania katolickich dogmatów.

Maryja na mysłowickiej kolumnie została przedstawiona w typie Immaculaty: ukazana jest bez Dzieciątka, jej postać ma młodzieńczą twarz, u stóp widnieje kula ziemska, a jej głowę otacza wieniec gwiazd. Trzon kolumny jest opleciony winoroślą.

Kościół Mariacki  to przykład obiektu o wyjątkowej historii, ale również wartościowej architekturze o barokowej estetyce. Natłok dekoracji wnętrza i jego kolorystyka nie jest odbierana negatywnie i nadaje przestrzeni duchowy wymiar.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here