fot. Sabina Rotowska

Wesoła to dzielnica kojarzona przede wszystkim z obszarem górniczym. Jednak jej dzieje są znacznie bogatsze i sięgają XVIII w.

Pierwsze informacje na temat Wesołej pochodzą z 1710 r. Należała wówczas do księstwa pszczyńskiego. W tym czasie Wesoła posiadała już własny herb. Od 1954 r. wchodziła w skład powiatu tyskiego, a od 1962 r. stała stała samodzielnym miastem. Dopiero w 1975 r. przyłączono ją do obszaru Mysłowic.

Na przestrzeni wieków na terenie dzielnicy wzniesiono wiele interesujących obiektów o niezwykłej historii. Jednym z nich była huta szkła, która powstała na obszarze Wesołej w 1763 r. Jej założycielem był Anhalt-Coethe, będący panem na Pszczynie. Wyroby huty cieszyły się dużym zainteresowaniem w całej Europie. Wykonano tu m.in. szklane żyrandole dla komnaty luster na zamku w Pszczynie. Od 1781 r. jej kierownikiem był Johann Chrystian Ruberg zwany „śląskim Faustem”. Prowadzone przez niego w hucie doświadczenia doprowadziły do opracowania w 1792 r. metody produkcji cynku. Wytop prowadzony był do 1848 r. Na terenie Wesołej działały również inne przedsiębiorstwa, m.in z 1845 r. pochodzą informacje o istnieniu huty potasu i wytwórni ałunu.

Około 1770 r. założono pierwszą kopalnię w Wesołej – Ruberg. Odkrycie cynku stało się przyczynkiem do rozwoju górnictwa. Dlatego też na potrzeby huty założono w 1808 r. kopalnię Louis Ehre – „Sława Ludwika”. Jednakże ze względu na wyczerpanie pokładów węgla zlikwidowano ją w 1873 r. W 1911 r. zdecydowano się wznieść kopalnię głębinową. Trzy lata później założono kopalnię w pobliskich Ławkach, która w ciągu lat była zamykana lub łączona z innymi obiektami tego typu, zmieniając przy tym swoją nazwę. Ostatecznie została przyłączona do nowo wybudowanej kopalni w Wesołej i w 1954 r. przyjęły one jedną nazwę „Wesoła”. W 1967 r. nadano jej jednak miano „Lenin”, a do pierwotnej nazwy powrócono dopiero w 1989 r.

Dzieje kopalni mają również tragiczny wymiar. W 1943 r. został utworzony przy niej obóz pracy przymusowej Fürstengrube, który stanowił filię obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Obóz istniał do 1945 r. Obecnie „pamiątką” po jego istnieniu są fragmenty murów i strażnicy oraz leśny cmentarz, na którym pochowane są m.in. ofiary obozu.

XIX-wieczny rozwój górnictwa w dzielnicy doprowadził do jej rozbudowy. W 1846 r. wzniesiono tu murowany budynek szkoły. Wcześniej uczniowie uczęszczali do szkoły znajdującej się na Krasowach. Wedle historycznych przekazów pierwszym nauczycielem był Andrzej Kubanek, a w szkole uczyło się ok. 80 dzieci.

Spośród zabytków dzielnicy na wyróżnienie zasługuje kościół pw. Matki Boskiej Fatimskiej. Projekt budynku powstał w 1957 r., a jego autorami byli Jerzy Chudzik oraz Michał Rościszewski. Jeszcze w tym samym roku została poświęcona nawa boczna kościoła, a cały obiekt był ukończony już trzy lata później. Budynek kościoła ma niezwykle ciekawie ukształtowaną bryłę o bardzo współczesnych formach. Jej istotnym elementem dekoracyjnym są witraże zaprojektowane przez krakowskiego artystę Adama Bunscha, ucznia Józefa Mehoffera. Natomiast malowidła ścienne są autorstwa Wernera Lubosa, pochodzącego z Tarnowskich Gór.

W architekturze dzielnicy wyróżniają się również tzw. fińskie domki. Wznoszono je tutaj od 1947 r. Ten typ budownictwa wykorzystywano szczególnie na terenie Górnego Śląska w pobliżu kopalni. Charakteryzowały się one prostym zakomponowaniem bryły z dwuspadowym dachem.

Wesoła od lat 70. cieszyła się popularnością również ze względu na ciekawe miejsce wypoczynkowe – kurort „Fala” usytuowany przy ul. Spacerowej. Obiekt ten przyciągał ze względu na mnogość atrakcji: plażę przy kąpielisku, molo czy place zabaw.

Wesoła jest dzielnicą o barwnej, ale i tragicznej historii, na temat której powstało kilka ciekawych monografii, do których warto zajrzeć, by zrozumieć wyjątkowe dzieje tego miejsca.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wprowadź swój komentarz
Proszę wpisz tutaj swoje imię