Spis a wykaz inwentarza

fot. unsplash.com
fot. unsplash.com

Spis inwentarza i wykaz inwentarza to instytucje prawa spadkowego związane z odpowiedzialnością za długi spadkowe, w przypadku dziedziczenia przez spadkobiercę spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Są do siebie podobne pod względem celu, treści oraz funkcji, które pełnią, jednak zachodzą też pomiędzy nimi istotne różnice.

Zarówno wykaz, jak i spis inwentarza zawiera w swej treści informacje na temat składu majątku spadkodawcy, czyli przedmiotów należących do spadku oraz rozdysponowanych tytułem zapisów windykacyjnych z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, a także długów spadkowych w wysokości według stanu z chwili otwarcia spadku. Jak wynika z art. 1031 § 2 Kodeksu cywilnego, dobrodziejstwo inwentarza ogranicza odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku, czyli wartości aktywów pozostałych po odjęciu długów spadku.

Podstawową różnicą pomiędzy omawianymi instytucjami jest ich charakter prawny. W przypadku spisu inwentarza mamy do czynienia z dokumentem urzędowym sporządzanym przez komornika na postawie postanowienia sądu. Wykaz inwentarza to zawsze dokument prywatny, który jedynie składany jest w sądzie albo u notariusza. Znaczenie spisu inwentarza jest zatem większe niż wykazu inwentarza, a w razie rozbieżności co do treści pomiędzy jednym a drugim pierwszeństwo będzie miał spis inwentarza.

Zgodnie z art. 637 Kodeksu cywilnego sporządzenia spisu inwentarza żądać może każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku, zapisobiercą, wykonawcą testamentu lub wierzycielem spadkowym. Sporządzić wykaz inwentarza mogą tylko: spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem, zapisobierca windykacyjny oraz wykonawca testamentu (art. 1 031 § 1 Kodeksu cywilnego). Z uwagi na okoliczność, iż wykaz inwentarza jest dokumentem prywatnym, każda z uprawnionych osób może go sporządzić. W praktyce wystąpić więc może sytuacja, gdzie w jednej sprawie sporządzonych zostanie kilka wykazów inwentarza. W przypadku spisu inwentarza taka sytuacja nie będzie miała miejsca, gdyż spis inwentarza sporządzany jest tylko jeden.

Sporządzenie wykazu inwentarza jest w zasadzie bezpłatne, jedynie w przypadku złożenia wykazu u notariusza zostaje pobrana opłata za sporządzenie protokołu z tej czynności. W przypadku sporządzenia spisu inwentarza pobierana jest nie tylko opłata od wniosku za sporządzenie spisu inwentarza oraz wynagrodzenie za pracę komornika przy sporządzaniu spisu, lecz również pojawić się może konieczność poniesienia kosztów wyceny biegłych rzeczoznawców w przypadku problemów z określeniem wartości składników majątku wchodzących w skład spadku.

Nadesłano: Anna Wojciechowska

Anna Wojciechowska – radca prawny od 2012 r. Prowadzi własną kancelarię prawną. Dane do kontaktu: anna_woj@o2.pl, tel. 698 206 686.




Komentarze