Czym jest wydziedziczenie?

fot. foter.com
fot. foter.com

Dla wielu osób pierwszym skojarzeniem ze słowem „wydziedziczenie” jest takie działanie spadkodawcy, które całkowicie pozbawia określoną osobę prawa do nabycia spadku, wyłączając ją z kręgu spadkobierców ustawowych.

W rzeczywistości wydziedziczenie to pozbawienie prawa do zachowku, czyli części spadku należącej się najbliższym członkom rodziny zmarłego (zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom), którzy byliby powołani do spadku z ustawy, w przypadku gdy zmarły rozdysponował całym swoim majątkiem z pominięciem tych osób (np. w testamencie czy poprzez darowizny).

Instytucja wydziedziczenia uregulowana została w art. 1008-1011 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami spadkodawca może wydziedziczyć wskazaną osobę tylko w testamencie. Nie może jednakże uczynić tego dowolnie, „bo tak mu się podoba”. Aby wydziedziczyć spadkobiercę, muszą zaistnieć ku temu określone powody, które w miarę dokładnie należy podać lub opisać. Do przesłanek uzasadniających wydziedziczenie danej osoby należą:

  • uporczywe postępowanie tej osoby w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy (np. prowadzenie działalności przestępczej, rozrzutność, uzależnienie od alkoholu, narkotyków, prostytucja);
  • dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  • uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych (np. odmowa udzielenia wsparcia w chorobie, niewypełnianie obowiązku alimentacyjnego, nieutrzymywanie kontaktów z rodziną).

Należy wskazać, iż wydziedziczoną osobę traktuje się tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku, natomiast zstępni tej osoby zachowują uprawnienie do żądania zachowku po zmarłym spadkodawcy.

Dokonane wydziedziczenie nie musi być definitywne, gdyż spadkodawca ma możliwość jego wyłączenia przez to, że przebaczy spadkobiercy. Takie przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem, w szczególności co do osoby, której się przebacza, oraz co do czynu, który spadkodawca puszcza w niepamięć. Przebaczenie musi mieć charakter dobrowolny.

Nadesłano przez: Anna Wojciechowska

Anna Wojciechowska – radca prawny od 2012 r. Prowadzi własną kancelarię prawną. Dane do kontaktu: anna_woj@o2.pl, tel. 698 206 686.




Komentarze