Pierwszy piec do wytopu cynku metodą śląską

Wizualizacja Leonarda Czarnoty
Wizualizacja Leonarda Czarnoty

W 1798 roku powstała w Wesołej pierwsza w Europie huta cynku. Wyposażona była w cztery piece, które zaprojektował Johann Christian Ruberg. Tym samym Górny Śląsk zyskał nową  dziedzinę technologii, która wpłynęła na rozwój całego przemysłu.

Ruberg będący kierownikiem huty szkła w Wesołej (wybudowanej około 1763 roku), podniósł jakość wyrobów ze szkła, sławiąc Wesołą w Europie. Stanowisko kierownicze umożliwiało mu również przeprowadzanie eksperymentów z wytopem cynku w piecach szklarskich, których ostatecznym wynikiem był projekt pieca z czterema muflami. Według tego projektu w 1798 powstała huta cynku położona w pobliżu huty szkła, która na początku miała kłopoty ze sprzedażą swojego wyrobu. Zmieniło się to w 1804 roku, kiedy kupcy żydowscy udający się na targi do Lipska przez Wesołą, zakupili w niej cynk, który następnie z powodzeniem sprzedali.

Los jednak nie sprzyjał Rubergowi, ponieważ ciągłe kłopoty z administracją majątków księcia pszczyńskiego spowodowały odsunięcie go od spraw bieżących. Ostatecznie Johann Christian Ruberg zmarł w 1807 roku w biedzie i niedostatku. Nigdy nie otrzymał żadnych gratyfikacji za opracowanie technologii, która innym przyniosła olbrzymie zyski i zbudowała wielkie majątki. Jego grób znajduje się w Hołdunowie, obecnej dzielnicy Lędzin. W 1997 roku, z okazji 200-lecia pierwszego wytopu cynku w Wesołej, odsłonięto tablicę pamiątkową ku pamięci J. C. Ruberga, która została umieszczona na ścianie kaplicy cmentarnej w Hołdunowie. Fundatorem tablicy było Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Hutniczego w Polsce.

Obecnie na Wesołej nie ma śladu ani po hucie szkła, ani po hucie cynku. Nie wiadomo też, jak wyglądał sam J. C. Ruberg. Do czasów nam współczesnych zachowały się dwie fotografie budynku huty szkła.  Jednak dzięki temu, że zachowały się rysunki techniczne pieca z czterema muflami, można było wykonać jego wizualizację. W serwisie Youtube.com po wpisaniu słów: „Pierwszy piec do wytopu cynku metodą śląską” można zobaczyć animację pieca i nawet zajrzeć do jego wnętrza.





Komentarze