Oblicza mysłowickich dzielnic. Kosztowy

Dworzec kolejowy
Dworzec kolejowy

Chociaż Kosztowy to dzielnica włączona w obszar miasta dopiero w 1976 r., jako wieś funkcjonowała już od czasów średniowiecza.

Z 1391 r. pochodzi jeden z najstarszych przekazów historycznych dotyczących dzielnicy. Wówczas książę opawsko – raciborski Jan II Żelazny podarował ją biskupom krakowskim. Ciekawostkę stanowi fakt, że Kosztowy jako dzielnica ok. lat 1480 – 1529 nie istniała, a jej odbudowa dokonała się dopiero przed 1668 r.

Najbardziej gwałtowny jej rozwój przypada na wiek XIX. Wówczas powstała tu pierwsza kopalnia Joseph, znana również pod nazwą Kostower Grube, która podjęła eksploatację już w 1813 r. Istniała do 1929 r. W 1841 r. powstała kopania Krakus, w której udziały miał Loebel Danziger, współzałożyciel kopalni Mysłowice. Właścicielami jednego z pól górniczych na terenie Kosztów byli także Wincklerowie. Na obszarze dzielnicy powstały w 1822 r. huty cynku – Eduard, założona przez hrabiego von Bethusy-Hu oraz huta Therese, którą powołał kupiec Sedleczek z Tarnowskich Gór. W związku ze spadkiem produkcji w latach 1827 – 1830 zostały one zamknięte i nigdy już nie podjęły produkcji.

Intensywny rozwój Kosztów doprowadził do unowocześnienia dzielnicy, m.in. wybrukowania ulic, a także – w 1859 r. – do wzniesienia stacji kolejowej. Pierwotny wygląd budynku znany jest z archiwalnych fotografii. Dzisiaj jest to już obiekt wtopiony w otaczający dzielnicę obszar leśny.

Ciekawie prezentują się dzieje parafii Kosztowy. Początkowo dzielnica należała do parafii w Lędzinach, później włączono ją pod obszar chełmski. Mieszkańcy Kosztów uczęszczali jednak do parafii w pobliskich Dziećkowicach. Ostatecznie podjęli starania o wybudowanie własnego kościoła. Inicjatywa ta na początku XX w. doprowadziła m.in. do poświęcenia w 1918 r. kaplicy, która znajdowała się w karczmie Macieja Wygrabka. Dopiero w 1975 r. pojawiła się możliwość wzniesienia kościoła. Jego budowę prowadził proboszcz Jan Michalski. Obiekt wyróżnia się na tle zabudowań dzielnicy, wśród której dominują domki jednorodzinne lub kamieniczki. Autorem projektu był Stanisław Kwaśniewicz, architekt znany z katowickich realizacji, m.in. „Separatora” i osiedla Paderewskiego. Konstruktorem był Franciszek Klimek. Rzeźby, które odnajdziemy we wnętrzu są natomiast dziełem śląskiego artysty Zygmunta Brachmańskiego. Kościół otrzymał wezwanie Matki Boskiej Częstochowskiej. Dzięki swojej nowoczesnej formie stał się symbolem dzielnicy. Parafia jest niezwykle zaktywizowana, o czym świadczą m.in. organizowane przez nią coroczne „Rodzinne festyny parafialne”.

Kosztowy to nie tylko zaciszna część Mysłowic, to także przestrzeń historyczna, czego pamiątkę stanowi pomnik powstańców śląskich, który znajduje się na niewielkim rynku. Oddaje on część poległym tu powstańcom – mieszkańcy Kosztów aktywnie uczestniczyli w walkach powstańczych na terenie Mysłowic i Słupnej. W dzielnicy powstał również Polski Komitet Plebiscytowy.

To kolejna dzielnica, która udowadnia, że nawet najmniejszą część miasta warto badać i poznawać w różnorodności jej aspektów, bo na historię i kulturę całości składa się piękno jej części.





Komentarze